Gözyaşı yolları alt ve üst göz kapaklarının iç kısmında iki ufak kanal ile başlar, gözyaşı kesesini oluşturur ve ince bir kanalın yardımıyla burun boşluğuna açılarak sonlanırlar. Gözyaşının asıl amacı gözü yabancı cisimlerden korumak göz sağlığı için gerekli kayganlığı ve berraklığı sağlamaktır. Gözün ön tarafı gözyaşı ile devamlı yıkanmaktadır. Bu yıkama suyu ve göz önündeki zararlı maddeler gözyaşı kanalı ile buruna oradan da boğazımıza aktarılmaktadır. Bu yoldaki tıkanıklıklar sulanma ve çapaklanmaya neden olur. Göz yaşı tıkanıklığı genellikle burun boşluğuna doğru açılan son bölümde olur. Doğuştan ya da ileri yaşlarda oluşabilir. Kadınlarda daha sık görülmektedir.

Özellikle yeni doğan bebeklerin bir kısmında kanalın son parçası açılmamış olabilir. 1 yaşına kadar %95 bebekte göz yaşı kanalı kendiliğinden açılır. Göz yaşı kanalında kendiliğinden açılma olmaz ise cerrahi tedavi gerekebilir. Gözyaşı tıkanıklığının önemli belirtileri gözde sık sulanma ve çapaklanma, soğuğa çıkınca gözde sulanma, bazen göz kapakları ile burun kökü arasındaki kesede şişme olmasıdır.

Gözyaşı tıkanıklığı tedavisi Bebeklerde gözyaşı kanalının tam üzerine basıp bırakarak masaj yapmak gereklidir. 1 yıl masajın yapılması önerilir. Bebekte aşırı çapaklanma, kapaklarda kızarma ve soyulma, sulanma şikayetleri yoğunsa erken sondalama (probing) 6. ayda gerekebilir. Şikayetler aşırı değilse 1 yaşına kadar masaja devam edilir. Sondalama ile açılmazsa işlem izleyen aylarda tekrarlanabilir ya da silikon tüp kanal içine yerleştirilerek mevcut kanalın çökmesi veya darlığı engellenebilir.

Hemen doğum sonrasını izleyen günlerde gözyaşı kesesi şiş ise bu duruma amniyosel denir ve acil sondalama işlemi gerekebilir.

Yetişkinlerdeki gözyaşı kanal tıkanıklıkları ise mevcut kanalın kemikleşmesi nedeniyle bir tür by-pass yöntemiyle açılabilir. Yetişkinlerde masaj veya ilaç tedavisinin kanal tıkanıklığının giderilmesinde yeri yoktur. Yetişkinlerdeki gözyaşı kanalı tıkanıklık ameliyatlarında gözyaşı kanalı burun içerisine ağızlaştırılarak gözyaşının burun içerisine yeni bir yoldan akışı sağlanır. Bu ameliyat klasik yöntemle veya laserle yapılabilir. Ameliyat sırasında kanal içine silikon tüp yerleştirilebilir. Ameliyat hastanede kalmayı gerektirmez. Genel veya lokal anestezi ile yapılabilir.

Çocuk ve yetişkinlerde zamanında müdahale ile gözyaşı kanal tıkanıklığı ameliyatlarının başarı şansı %95-99 arasındadır.

Tiroide Bağlı Göz Hastalıkları (Graves Hastalığı)

Tiroide bağlı göz hastalığı, göz çevresini saran yağ dokusu ve kaslarda şişmeye neden olur. Göz küresinin öne doğru çıkması, kapak aralıklarının çok açılması, üst kapakta geriye doğru çekilme, kapaklarda kapanmama, şaşılık, çift görme, görme azalması görülebilir. Hastalığın ileri aşamalarında görme sinirinin sıkışmasına ya da kornea tabakasının açıkta kalmasına bağlı körlük oluşabilir. Hastalığın seviyesine göre ilaçla tedavi ya da cerrahi müdahale uygulanır.

Yüz Felcine Bağlı Göz Kapağı Bozuklukları

Yüz felcine bağlı olarak gözün alt kapağında sarkma ve göz kapaklarının kapanmaması gibi problemler oluşur. Bu durumda alt kapak yükseltme ve  üst göz kapağına altın ağırlık yerleştirilmesi ameliyatı uygulanır.

İstemsiz Göz Kapağı Kasılması (Blefarospazm)

Sebebi bilinmeyen göz etrafındaki kasılmalardır. Orta ve ileri yaşlarda görülür. Bazı hastalar spazmlar sonucu gözlerini kullanamaz ve günlük hayatları çok etkilenir. Tedavi botox ile, botoxun yeterli olmadığı durumlarda myektomi ameliyatıyla yapılır.